Nadpotliwość (hiperhydroza)

Nadpotliwość (hiperhydroza) to przewlekłe schorzenie, które polega na nadmiernej i nieadekwatnej do sytuacji aktywności gruczołów potowych. Może obejmować konkretne obszary ciała (nadpotliwość miejscowa) lub cały organizm (nadpotliwość uogólniona). Szacuje się, że problem ten dotyka od 1 do 3% populacji i częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet.

Mechanizm powstawania nadpotliwości

Ludzki organizm posiada około 3-5 milionów gruczołów potowych, z czego 60% znajduje się na dłoniach i stopach. Pot spełnia kluczową funkcję termoregulacyjną, zapobiegając przegrzaniu organizmu. Za regulację pocenia odpowiada ośrodek termoregulacji w mózgu oraz współczulny układ nerwowy. W przypadku nadpotliwości dochodzi do zaburzeń tej regulacji, co powoduje nadmierne wydzielanie potu, nawet w sytuacjach, gdy organizm tego nie potrzebuje.

Przyczyny nadpotliwości – rodzaje

Przyczyny fizjologiczne:

• gorący klimat i wysoka wilgotność powietrza,
• intensywny wysiłek fizyczny,
• silne emocje, stres,
• spożywanie niektórych przypraw (np. chili, pieprzu), kawy, herbaty, czekolady,
• otyłość.

Przyczyny patologiczne:

• zaburzenia hormonalne (np. nadczynność tarczycy, cukrzyca),
• choroby neurologiczne (np. neuropatie, zespół Rossa),
• infekcje przebiegające z wysoką gorączką (np. grużlica),
• menopauza u kobiet i andropauza u mężczyzn,
• nowotwory (np. guz nadnerczy – pheochromocytoma),
• przyjmowanie niektórych leków.

Najczęściej występuje nadpotliwość samoistna (idiopatyczna), czyli schorzenie o nieznanej etiologii, które dotyka około 60% pacjentów.

Metody leczenia nadpotliwości

Leczenie hiperhydrozy obejmuje metody pielęgnacyjne, farmakologiczne oraz zabiegi medyczne, które czasowo lub trwale eliminują problem nadmiernego pocenia się.

1. Zabiegi pielęgnacyjne:

• codzienna higiena, kąpiele ziołowe (np. z szałwii, kory dębu, rumianku),
• noszenie przewiewnych ubrań z naturalnych materiałów,
• unikanie pikantnych potraw, kofeiny i alkoholu,
• stosowanie antyperspirantów z chlorkiem aluminium (zmniejszają aktywność gruczołów potowych).

2. Leczenie farmakologiczne:

• leki antycholinergiczne (np. Bellergot),
• leki uspokajające,
• terapia homeopatyczna,
• napary z zół (np. szałwia, melisa).

3. Zabiegi medyczne:

• Toksyna botulinowa (botox)
  Zabieg polega na podaniu botoksu w obszar dotknięty nadpotliwością. Blokuje on przewodnictwo nerwowe odpowiedzialne za wydzielanie potu. Efekty są widoczne już po kilku dniach i utrzymują się od 4 do 6 miesięcy. Skuteczność metody wynosi 80-90%.
• Zabiegi laserowe
  Laseroterapia pozwala na trwałe uszkodzenie gruczołów potowych, co skutkuje zmniejszeniem potliwości. Zabieg jest skuteczny, bezpieczny i przeprowadzany w warunkach aseptycznych przez doświadczonego lekarza.
• Sympatektomia (leczenie chirurgiczne)
  Jest to operacja polegająca na usunięciu części układu nerwowego odpowiedzialnego za pocenie. Obecnie stosowana jest rzadko ze względu na ryzyko powikłań.