Uczulenie na słońce
Uczulenie na słońce, inaczej fotodermatoza, to problem, który pojawia się podczas nadmiernej lub zbyt intensywnej ekspozycji na promieniowanie UV. Alergia na słońce może dotknąć każdego – bez względu na wiek czy rodzaj karnacji.
Czym jest uczulenie na słońce?
Uczulenie na słońce to nic innego, jak nieprawidłowa reakcja skóry na promieniowanie słoneczne. Z medycznego punktu widzenia właściwszym określeniem tego zjawiska jest nadwrażliwość skóry na słońce, co wiąże się z procesem powstawania uczulenia. Alergia stanowi zaostrzoną reakcję organizmu przy udziale układu odpornościowego na czynnik (reakcja fotoalergiczna), który u innych osób nie wywoła żadnej odpowiedzi. Z kolei fotodermatoza, w języku potocznym nazywana alergią na słońce, jest wynikiem zmian zachodzących w skórze pod wpływem ekspozycji na słońce.
Przyczyny uczulenia na słońce
Uczulenie na słońce może być zarówno efektem bezpośredniego działania słońca na skórę, jak również wynikiem uwrażliwienia organizmu na promieniowanie przez stosowanie preparatów ze składnikami fotouczulającymi. Reakcję fototoksyczną mogą wywołać substancje zawarte w niektórych lekach (niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki przeciwcukrzycowe), ziołach (np. dziurawiec), olejkach eterycznych (np. bergamotowy, cedrowy) czy kosmetykach (np. retinol, składniki filtrów przeciwsłonecznych).
Objawy uczulenia na słońce
Objawy alergii na słońce mogą wystąpić zaledwie w przeciągu kilku minut lub godzin po kontakcie skóry z promieniami słonecznymi, jednak w większości przypadków reakcja alergiczna ma miejsce w przeciągu 24 lub 48 godzin. Uczulenie słoneczne może pojawić się nie tylko w miejscach, które zostały poddane bezpośredniej ekspozycji na promienie UV – objawy często występują również na obszarach, które były chronione przed słońcem. Charakterystyczne objawy alergii słonecznej obejmują m.in.:
- wielopostaciowe osutki świetlne, czyli rumieniowe zmiany skórne z towarzyszącym im swędzeniem, zaczerwienieniem i pieczeniem skóry oraz pęcherzykami z wysiękiem (pojawiają się zwykle w obrębie kończyn górnych i klatki piersiowej),
- pokrzywkę słoneczną, przypominającą poparzenie pokrzywą i pojawiającą się niedługo po ekspozycji na promieniowanie,
- wyprysk słoneczny (wysypkę) z rumieniem, obrzękiem, pęcherzami lub grudkami,
- zaczerwienienie, świąd, pieczenie i obrzęk skóry w miejscu alergii.
Zdarza się, że tym objawom dodatkowo towarzyszy ból głowy, gorączka, zaczerwienienie spojówek czy ogólne złe samopoczucie.
Jak złagodzić objawy alergii na słońce?
Jeśli zauważymy u siebie pierwsze objawy świadczące o nadwrażliwości na słońce, należy jak najszybciej przenieść się w zacienione miejsce. Większość objawów uczulenia mija samoistnie, pod warunkiem, że przez najbliższy czas będziemy unikać słońca i opalania. W szczególności, gdy alergię wywołały substancje fotouczulające, które mogą dodatkowo spowodować oparzenia słoneczne i trudne do usunięcia przebarwienia na skórze.
Objawy zapalenia i zmian skórnych warto dodatkowo łagodzić przy pomocy domowych sposobów, np. chłodzących okładów, kremu z pantenolem czy żelu z aloesu. W przypadku zaostrzonych objawów uczulenia możemy sięgnąć po doustne preparaty przeciwalergiczne (leki przeciwhistaminowe) czy krem z hydrokortyzonem, które można nabyć w aptece bez recepty. Jeśli pomimo zastosowania odpowiednich leków lub maści nie widzimy poprawy, warto skonsultować się z dermatologiem lub lekarzem pierwszego kontaktu.
Pamiętajmy też o tym, by w przyszłości skutecznie zapobiegać uczuleniom na słońce poprzez zabezpieczanie skóry kremami z filtrem przeciw promieniowaniu UVA i UVB, unikanie zbyt długiej ekspozycji na słońce i opalania w godzinach, gdy słońce działania najintensywniej.
