Substancje komedogenne

Substancje komedogenne to składniki kosmetyków, które mogą sprzyjać powstawaniu zaskórników (tzw. komedonów), a w konsekwencji prowadzić do rozwoju trądziku i pogorszenia kondycji skóry. Termin „komedogenny” pochodzi od łacińskiego słowa comedo – oznaczającego zaskórnik. W kontekście medycyny estetycznej i dermatologii jest to pojęcie, które powinno być dobrze znane każdemu, kto boryka się z cerą problematyczną – tłustą, trądzikową czy skłonną do zapychających się porów.

Jak działają substancje komedogenne?

Substancje komedogenne mają tendencję do blokowania ujść mieszków włosowych, co utrudnia wydzielanie sebum. Nagromadzone w ujściu gruczołu łojowego lipidy, martwy naskórek i zanieczyszczenia prowadzą do tworzenia zaskórników otwartych (czarne kropki) lub zamkniętych (białe grudki pod skórą). W sprzyjających warunkach może to być początek reakcji zapalnej, która prowadzi do powstania grudek, krostek i torbieli – czyli klasycznych zmian trądzikowych.

Warto jednak podkreślić, że komedogenność to pojęcie względne. To, że dany składnik może zapychać pory u jednej osoby, nie oznacza, że wywoła taki sam efekt u innej. Reakcja skóry zależy od wielu czynników: typu cery, jej aktualnego stanu, sposobu aplikacji produktu czy nawet klimatu, w którym mieszkamy.

Najczęstsze substancje komedogenne w kosmetykach

W składach kosmetyków znajdziemy wiele składników uznawanych za komedogenne – zarówno syntetycznych, jak i pochodzenia naturalnego. Oto niektóre z nich:

• Oleje roślinne o wysokim indeksie komedogenności, np. olej kokosowy, olej z kiełków pszenicy, olej z awokado (choć jednocześnie zawierają wiele cennych substancji odżywczych).

• Tłuszcze zwierzęce, np. lanolina (często stosowana w kremach ochronnych).

• Emolienty syntetyczne, takie jak izopropyl mirystynian, izopropyl palmitate czy butyl stearate.

• Pigmenty i woski, często stosowane w podkładach, pudrach i kosmetykach kolorowych.

Czy każda cera powinna unikać substancji komedogennych?

Nie. Cera sucha i dojrzała często dobrze toleruje składniki o wyższej komedogenności, ponieważ zapewniają one intensywne natłuszczenie i ochronę przed czynnikami zewnętrznymi. Problem pojawia się przede wszystkim u osób z cerą:

• tłustą

• trądzikową

• wrażliwą na czynniki zapalne

• z tendencją do zapychania porów

W takich przypadkach warto analizować składy kosmetyków i świadomie wybierać produkty oznaczone jako niekomedogenne (non-comedogenic), choć i ten termin nie gwarantuje 100% bezpieczeństwa – to raczej deklaracja producenta niż standaryzowane potwierdzenie kliniczne.