Wodniak jądra

Wodniak jądra to powiększenie moszny, które jest efektem nagromadzenia surowiczej treści pomiędzy błoną otrzewną a błoną ścienną osłonki jądra. To schorzenie, które może dotknąć mężczyznę w każdym wieku. U niemowląt i małych dzieci nie stanowi większego problemu, jednak wodniak jądra u dorosłych może być przyczyną wielu nieprzyjemnych dolegliwości, np. uczucia przewlekłego bólu w mosznie lub pachwinach czy pogorszenia jakości życia seksualnego. W niektórych przypadkach wodniak jądra może zwiastować obecność nowotworu.

Przyczyny powstawania wodniaka jądra

Wodniaki jądra mogą być diagnozowane już w wieku niemowlęcym lub dziecięcym – mówimy wtedy o wodniakach pierwotnych jądra. U najmłodszych to schorzenie powstaje na skutek nieprawidłowości w przebiegu organogenezy w życiu zarodka, kiedy dochodzi do niezarośnięcia się wyrostka pochwowego po zstąpieniu jądra. Wodniaki wtórne, czyli wodniaki rozpoznane u dorosłych mężczyzn lub nastolatków, najczęściej pojawiają się w wyniku przebytego zapalenia jądra lub najądrza czy urazu jądra. Można je też nabyć w przebiegu nowotworu jądra, jak również po przeprowadzonych zabiegach chirurgicznych, np. żylaków powrózka nasiennego czy przepukliny pachwinowej.

Objawy wodniaka jądra

Najczęściej występującym i ułatwiającym rozpoznanie wodniaka jądra objawem jest powiększenie moszny – zazwyczaj jednostronne, choć w niektórych przypadkach może występować obustronnie. Powiększenie moszny można w szczególności zauważyć w godzinach wieczornych, ponieważ właśnie o tej porze gromadzi się największa ilość płynu surowiczego w osłonce jądra.

Podczas dotyku wodniaki jądra z reguły nie wykazują dolegliwości bólowych, o ile nie pojawiają się w wyniku przebiegu choroby nowotworowej, ostrego zapalenia jądra lub najądrza. Bardzo duże wodniaki mogą jednak powodować problemy w poruszaniu się. Niemniej, to schorzenie nie wywołuje problemów z mikcją, dlatego pacjenci swobodnie oddają mocz, a czynności nie towarzyszy ból czy dyskomfort. Często występującym objawem wodniaka jądra jest także efekt „prześwitywania”, który jest wynikiem rozpraszania się wiązki światła skierowanej na nagromadzony płyn w worku mosznowym.

Diagnostyka wodniaka jądra

Wodniaka jądra lekarz może bez problemu zdiagnozować poprzez samą obserwację i badanie palpacyjne – podczas badania przez dotyk możliwe jest także wyczucie charakterystycznej torbieli w mosznie. Specjalista może też jednak zlecić badanie USG moszny, by potwierdzić lub wykluczyć współwystępowanie wraz z wodniakiem jądra innych schorzeń, np. nowotworu jądra. Jeśli podczas badania obrazowego zostanie potwierdzony nowotwór, niezbędne będzie przeprowadzenie operacji wodniaka jądra i usunięcie zmian nowotworowych.

Leczenie wodniaka jądra

Leczenie wodniaka jądra u dorosłego mężczyzny zwykle odbywa się poprzez zabieg operacyjny, przeprowadzany w znieczuleniu ogólnym. Podczas ok. jednogodzinnej operacji odprowadza się płyn z jamy wodniaka, a w niektórych przypadkach dodatkowo usuwa się nadmiar osłonek, które pokrywają wodniaka. Rekonwalescencja po zabiegu trwa ok. 2-4 tygodnie i w tym czasie pacjent powinien powstrzymywać się od intensywnego wysiłku fizycznego. Ponadto po operacji pacjent powinien nosić specjalną bieliznę, by przyspieszyć proces wchłaniania się obrzęku worka mosznowego. Prawidłowo przeprowadzony zabieg nie wiąże się z ryzykiem powikłań dla pacjenta, jednak w niektórych przypadkach może pojawić się zapalenie jądra, krwiak czy nawrót operowanego schorzenia. Znacznie więcej negatywnych konsekwencji może przynieść pozostawienie wodniaka jądra bez podjęcia leczenia urologicznego czy chirurgicznego. Nieleczony wodniak jądra może m.in. uniemożliwić uprawianie sportu, doprowadzić do niepłodności lub zwiększyć ryzyko nowotworu.